Η δημοσιότητα είναι η… μυστηριώδης ξαδέλφη της διαφήμισης

Κατάσκοποι συγγραφείς

Γράφει ο Γρηγόρης Τσουκαλάς: Αρχισυντάκτης του περιοδικού VORTEX (Αναζήτηση και γνώση)

Γιατί επιλέγει κανείς να γίνει ένας αφανής παίκτης στη σκοτεινή σκακιέρα των συγκρούσεων που ταλανίζουν εκατομμύρια ανθρώπους; Οι μυστικοί πράκτορες «φοριούνται πολύ». 

Πολύ πριν από τον κινηματογράφο όμως, η λογοτεχνία ήταν αυτή που τους ανέδειξε σε υπεράνθρωπους ή αντί-ήρωες, σε σκοτεινές ή τραγικές φιγούρες. Λογικό ήταν, λοιπόν, να παίζουν σημαντικό ρολό στο παιχνίδι της κατασκοπείας, τόσο λογοτέχνες όσο και συγγράφεις.

Ο Τζον Ελ Καρέ, κατά κόσμων Ντέιβιντ Κόρνγουελ, ήταν επιτυχημένος συγγραφέας και βαθύς γνώστης της παγκόσμιας σκακιέρας, την οποία παρακολουθεί στενά από τα τέλη του ’50 που εργάστηκε στις Μυστικές Υπηρεσίες, ως διπλωματικός υπάλληλος στη βρετανική πρεσβεία της Βόννης. Το 1952 εισάγεται στο Κολέγιο Λίνκολν της Οξφόρδης, όπου ανέλαβε συνεργάτης της ΜΙ-5, προκειμένου να παρακολουθεί και να παρέχει πληροφορίες για αριστερές ομάδες φοιτητών, που ενδεχομένως να είχαν συναντηθεί με Ρώσους παράγοντες. Το 1964 προδίδεται από τον βρετανό διπλό πράκτορα Κιμ Φίλμπι, που αποκαλύπτει την ιδιότητά του στην KGB, την υπηρεσία πληροφοριών της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Παραιτείται από την MI-5 και αφιερώνεται στη συγγραφή βιβλίων.

Το αν συνέχισε τον ρόλο του πίσω από το πεδίο της συγγραφής είναι άγνωστο. Ο Μπεν Ρόουτς, συγγραφέας, πολιτικός σχολιαστής, πρώην αναπληρωτής σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας για Στρατηγικές Επικοινωνίας γράφει για τον Καρέ: “Η γραφή του έφερε το βλέμμα του μυθιστοριογράφου στον μυστικό κόσμο και τις συνήθειες της κατασκοπείας.” Τα ζητήματα της προδοσίας και της περιπλοκότητας των ανθρώπινων σχέσεων εξακολουθούσαν να αποτελούν πηγή έμπνευσης για τα θέματα των βιβλίων του. Ένας άλλος συγγραφέας, ο Ρόαλντ Ντα, που ήταν συγγραφέας παιδικών βιβλίων όπως «O Μεγάλος φιλικός γίγαντας» και «Ματίλντα» είχε μια πιο καταχθόνια απασχόληση στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. 

Η βρετανική υπηρεσία πληροφοριών τού ανέθεσε έναν ρόλο: να αποπλανά γυναίκες και να τις εκμεταλλεύεται για την προώθηση των βρετανικών συμφερόντων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ένας άλλος συγγραφέας, ο Τζιάκομο Τζιρόλαμο Καζανόβα, ένας τυχοδιώκτης του 18ου αιώνα, ο οποίος, εκτός από φημισμένος εραστής, ήταν πολυγραφότατος συγγραφέας, αυτοαποκαλούμενος αλχημιστής, πανούργος επιχειρηματίας και επαγγελματίας κατάσκοπος.

Επίσης, οι συγγραφείς Χάρολντ Έιντριαν Ράσσελ Φίλμπυ (1912-1988), Γιάνγκ Τζουν, ο οποίος είναι φυλακισμένος εδώ και περισσότερο από δύο χρόνια στην Κίνα για «κατασκοπεία», Μισέλ Ουελμπέκ, Σιλβάν Τεσόν και Γιαν Μος. 

Υπάρχουν τα προφανή: τρεις Γάλλοι διανοούμενοι, επικεφαλής των λογοτεχνικών γονδολών στη Γαλλία. Ο Walter Kempowski γεννήθηκε στο Ρόστοκ το 1929. Στα 14 του υποχρεώθηκε να υπηρετήσει σε ποινική μονάδα της χιτλερικής νεολαίας. Το 1948 κατηγορήθηκε από τους Σοβιετικούς για κατασκοπεία. Ο Ζεράρ ντε Βιλλιέ ήταν ο κατεξοχήν συγγραφέας της εποχής του Ψυχρού Πολέμου. Ο Βιλλιέ ήταν ένας άνθρωπος που ήξερε πολλά. Πως τα ήξερε, δεν θα το μάθουμε ποτέ. Προφανώς είχε προσβάσεις… Είχε, όμως, αποκτήσει τέτοιο δίκτυο πληροφοριών που μέχρι και Γάλλοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι χρειάζονταν τις συμβουλές του. Θα μπορούσα να αναφέρω λίστες ολόκληρες από αυτού του είδους το ρόλο πίσω από την συγγραφή, αλλά στόχος του κειμένου σίγουρα δεν είναι να φτιάχνει λίστες.

Και ο λόγος που αυτοί οι συγγραφείς παίζουν αυτόν το ρολό είναι γιατί η δημοσιότητα είναι σαν να φυτεύει βολβούς. Πολλαπλασιάζεται, ακόμα και όταν δεν προσπαθείτε πολύ σκληρά. Η διάδοση ιδεών μέσω των βιβλίων κυνηγήθηκε άγρια, ακόμη και στις πρόσφατες δεκαετίες. Προσπάθεια ευρείας, ξεκάθαρης και ιδεολογικού χαρακτήρα, προπαγάνδας και κατήχησης βλέπουμε σε πολλά βιβλία.

Οι λόγοι που κάποιος κάνει εντεταλμένη κατασκοπία είναι οι συγγραφείς.

Η δημοσιότητα είναι η… μυστηριώδης ξαδέλφη της διαφήμισης. Είναι πιο αξιόπιστη σε σχέση με αυτήν, επειδή κρίνεται με βάση την αξία της και μόνο, και φέρει τη σφραγίδα της έγκρισης ενός συντάκτη. “Το διάβασμα λογοτεχνικών βιβλίων συμβάλλει στη διαμόρφωση ολοκληρωμένης προσωπικότητας του νέου ανθρώπου και ειδικότερα στην περίοδο της εφηβείας. Είναι ένας ακόμη τρόπος για να γνωρίσει ο έφηβος τη φύση, την κοινωνία, τον άνθρωπο. Άρα μπορεί να φτιάξει μέσω αυτών ιδεολογικό στρατό.” 

Συχνά ταυτιζόμαστε με τους ήρωες των βιβλίων, αλλά και πειραματιζόμαστε με νέες ιδέες. Όλα αυτά λαμβάνουν χώρα μέσα στον ασφαλή ιδιωτικό κόσμο της φαντασίας μας. Τα βιβλία προκαλούν ενθουσιασμό, σκεπτικισμό και δημιουργούν περισσότερη εμπλοκή.

Ας σκεφτούμε λίγο αυτό το οποίο είχε πει ο Ρώσος ποιητής Osip Mandelstam, ο οποίος πέθανε φυλακισμένος σε κάποιο σοβιετικό γκούλαγκ : 

«Αν σκοτώνουν ανθρώπους για την ποίηση αυτό σημαίνει ότι την τιμούν, την εκτιμούν αλλά και την φοβούνται καθώς έχει μεγάλη δύναμη». 

Το πνεύμα αυτού του σπουδαίου βιβλίου θα έλθει να διαποτίσει τα σπιτικά μας και όλους όσους κατοικούν εκεί. Ο πρωταγωνιστής ενός βιβλίου.. Με τις δικές του πράξεις, αποφάσεις, παραλείψεις και συναισθήματα ταυτίζεται ή όχι ο αναγνώστης. Μπορεί ο συγγραφέας να κινεί τα νήματα του ήρωά του, όμως ο αναγνώστης δεν βλέπει τον συγγραφέα που βρίσκεται πίσω από τις κουΐντες. Η ταυτότητα, οι επιρροές της προσωπικής γραφής και οι εννοιολογικές προσεγγίσεις του κάθε συγγραφέα παίζουν σημαντικό ρόλο. Οι προσεγγίσεις, θεωρητικές ή λογοτεχνικές στην καλύτερη περίπτωση, φέρνουν στο φως μεσότητες, συγκερασμούς, συμπληρωματικότητες που δρουν υπογείως στον νου πάντα.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ:

Το παραπάνω κείμενο αναφέρεται σε ονόματα και συγγραφείς που αποτέλεσαν εντολοδόχους κατασκόπους ή ακόμα και προπαγανδιστές μυστικών υπηρεσιών – οργανώσεων, που παραδέχτηκαν δημόσια το ρόλο τους. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι υπήρξαν κι άλλοι στο διάβα της ιστορίας, που ουδέποτε άνοιξαν το στόμα τους. 

Επίσης, το κείμενο αναφέρεται σε συγγραφείς του εξωτερικού. Αν νομίζει ο αναγνώστης ότι όλα αυτά συμβαίνουν πέρα από τα δικά μας σύνορα, γελιέται οικτρά. Αρκεί να ψάξει συγγραφείς και λογοτέχνες που είναι μέλη κομματικών οργανώσεων ή αν δεν θέλουν να παίξουν αυτό το φανερό ρόλο προωθούν την προπαγάνδα μέσω ιστοριών, που ακόμα και ο αμύητος αναγνώστης θα μπορούσε να εντοπίσει το συνδυασμό.

Φίλε αναγνώστη, πριν ακολουθήσεις ως πρόβατο τον οποιοδήποτε λογοτέχνη, ποιητή, συγγραφέα, σκέψου πονηρά και καχύποπτα και να αναρωτιέσαι πάντα ποιος ο σκοπός ή τι είναι αυτό που θέλει να προκαλέσει στον τρόπο σκέψης του αναγνώστη του.

https://geoparatirisy.com